မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် ဆောင်ရွက်ချက် အမှတ်စဉ် ( ၂၂ /ကာကွယ်/၂၀၁၈)

၁။      မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်မှ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသော ဦးယုလွင်အောင် နှင့်ဒေါက်တာမြင့်ကြည်တို့ပါဝင်သည့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရေး အဖွဲ့သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၄ ရက်နေ့ မှ ၇ ရက်နေ့ထိ မိတ္ထီလာအကျဉ်းထောင်၊ ရွှေမြယာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် အတတ်သင်စခန်းနှင့် ဘုရားငါးဆူ ကုန်ထုတ်စခန်းတို့အား ကော်မရှင်ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့်အညီ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနသို့ ပေးပို့ အကြံပြုခဲ့ပါသည်။

၂။      ရွှေမြယာ စိုက်/မွေးစခန်းနှင့် ပတ်သက်၍အောက်ပါအတိုင်းအကြံပြုခဲ့ပါသည်-

(က)    မိလ္လာကန်များ ပြည့်သည့်အချိန်တွင် အကျဉ်းသားများဖြင့် ခပ်ထုတ်ရသည့်စနစ် အစား Septic Tank များဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးသင့်ပါသည်။

(ခ)     ချိုးရေ မလုံလောက်ကြောင်း သတင်းပို့ကြသဖြင့် အဝီစိတွင်းများ ထပ်မံ တူးခြင်း၊ ရေလှောင်ကန်များ တိုးချဲ့ဆောက်လုပ်ပေးခြင်း စသည်ဖြင့် ရေလုံလောက်မှု ရှိစေရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက် ပေးသင့်ပါသည်။

(ဂ)     အချို့အိပ်ဆောင်များတွင် ဖယောင်းပုဆိုးစုတ်ပြဲနေကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် အသစ် လဲလှယ် ခင်းကျင်းပေးသင့်ပါသည်။

(ဃ)    သောက်ရေပုံးများနှင့် ရေခွက်များ သန့်ရှင်းမှု မရှိကြောင်း တွေ့ရှိရသဖြင့် သန့်ရှင်း ရေး ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊ အသစ်လဲလှယ်ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသင့် ပါသည်။

(င)     စခန်းရှိ အကျဉ်းသားအချို့တွင် ယားနာနှင့် ပွေး ဖြစ်ပွားနေကြသဖြင့် ယားနာဆိုင်ရာ  ဆေးဝါးများ ဖြည့်ဆည်းပေးသင့်ပါသည်။

(စ)     ထောင်ဝင်စာ လာရောက်တွေ့ဆုံသူ မိသားစုများအပေါ် ဝန်ထမ်းများမှ လူမှုရေးအရ အမြတ်ထုတ်မှု မရှိစေရေး တာဝန်ရှိသူများမှ အထူး ကြပ်မတ်သင့်ပါသည်။

(ဆ)    အကျဉ်းသားများ၏လက်သည်းညှပ်များကို လုံခြုံရေးအရ သိမ်းဆည်းထားသဖြင့် လက်သည်းညှပ်ချိန်များတွင် ခိုးဝှက်သိမ်းဆည်းထားသော ဘလိတ်ဓါးဖြင့် လှီးဖြတ် နေရသောကြောင့် လက်သည်းညှပ်ချိန်ပေး၍ စနစ်တကျ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်စေသင့် ပါသည်။

(ဇ)     အကျဉ်းသားများ အသုံးပြုနေသော စောင်၊ အိပ်ရာခင်းများမှာ အနံ့အသက် မကောင်း သဖြင့် အပတ်စဉ် အလှည့်ကျ လျှော်ဖွတ်နိုင်ရေး စီစဉ် ခွင့်ပြုပေးသင့် ပါသည်။

(ဈ)     ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့မှ ခေါ်ယူတွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့သော အကျဉ်းသားများအား လက်တုံ့ပြန်မှုမခံရစေရေး၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု မခံရစေရေးအတွက် ကော်မရှင် ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၈ နှင့်အညီ အလေးထားဂရုပြုဆောင်ရွက်ပေးပါရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

၃။      ဘုရားငါးဆူကုန်ထုတ်စခန်းနှင့်ပတ်သက်၍အောက်ပါအတိုင်းအကြံပြုခဲ့ပါသည်-

(က)    လုပ်ငန်းခွင်သို့ သွားရောက်ရာ၌ အကျဉ်းသားများကို ဝါးကပ်များ ကာရံထားသည့် ဘောင်အတွင်း ထည့်၍ သွားရောက်စေခြင်းအစား အခြားသင့်တော်မည့် လုံခြုံရေး အစီအမံကို သုံးသင့်ပါသည်။

(ခ)     အိပ်ဆောင်များတွင် အကျဉ်းသားများ နံနက်မျက်နှာသစ်ရန်အတွက် ရေကန်ငယ် ဆောက်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပလတ်စတစ်ပုံးများ ထားရှိပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ပေး သင့်ပါသည်။

(ဂ)     မိလ္လာများ အနံ့ထွက်နေသဖြင့် ပြုပြင်နိုင်ရေး အလျင်အမြန် ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။

(ဃ)    အိပ်ဆောင်များတွင် ကြမ်းပိုးကိုက်နေကြောင်းသိရသဖြင့် ပိုးသတ်ဆေးများ ဖြန်းပေး သင့်သည့်အပြင် ဖယောင်းပုဆိုးများ အသစ်လဲလှယ်ပေးသင့်ပါသည်။

(င)     အောက်ပါအကျဉ်းသားများအား အကျဉ်းထောင်သို့ ပြန်ပို့ပြီး စစ်ဆေးကုသနိုင်ရေး တင်ပြဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်-

  • အကျဉ်းသားတစ်ဦးမှာ ယခင် ဆေးစစ်စဉ်က HIV ရောဂါပိုးရှိကြောင်း ၎င်း၏ တင်ပြချက်အရ သိရှိခဲ့ရပြီး စစ်ဆေးစဉ် ရေယုန်နာများပေါက်နေသည်ကို တွေ့ရှိရခြင်း၊
  • အကျဉ်းသား တစ်ဦးမှာလည်း မိမိကိုယ်မိမိ HIV ရောဂါပိုး ရှိသည်ဟု သံသယ ရှိနေခြင်း၊
  • အကျဉ်းသား တစ်ဦး၏ ဇနီးဖြစ်သူမှာ HIV ရောဂါပိုးဖြင့် ကွယ်လွန် သွားရာ ၎င်းအနေဖြင့် HIV ရောဂါပိုးရှိသည်ဟု သံသယရှိခြင်း။

(စ)     အကျဉ်းသားများ အသုံးပြုနေသော စောင်၊ အိပ်ရာခင်းများကို အခါအားလျော်စွာ အလှည့်ကျ လျှော်ဖွတ်ခွင့် ပေးသင့်ပါသည်။

(ဆ)    ကျန်းမာရေးမှူးမှ အကျဉ်းသားများ ရောဂါဝေဒနာဖြစ်ကြောင်း တင်ပြပါက စနစ်တကျ အချိန်နှင့်တပြေးညီ ကုသမှု ပေးသင့်ပါသည်။

(ဇ)     အကျဉ်းသား တစ်ဦးမှာ အူကျ၍ ဆီးခုံခွဲခဲ့ရသူ ဖြစ်ခြင်း၊အကျဉ်းသား တစ်ဦးမှာ အူကျရောဂါရှိခြင်း၊ အကျဉ်းသားတစ်ဦးမှာ ဆီးသွားလျှင် သွေးရောင်များ ဖြစ်နေပြီး စီပိုးရှိနေသည်ဟု တင်ပြခြင်း၊ အကျဉ်းသားတစ်ဦးမှာ ခြေထောက်များ ဖောရောင် ခြင်း မျက်နှာများရောင်ကိုင်းခြင်း၊ နားကောင်းစွာ မကြားရခြင်း၊ အကျဉ်းသားတစ်ဦး မှာ ဗိုက်ခွဲဒဏ်ရာနှင့် အကျဉ်းသား တစ်ဦးမှာ ဆီးချို၊ သွေးချိုရှိ နေသဖြင့် သင့်လျော် ရာ အကျဉ်းထောင်တစ်ခုခုသို့ ပြန်လိုကြောင်း ဆန္ဒရှိသဖြင့် ပြန်ပို့နိုင်ရေး ဆောင်ရွက် သင့်ပါသည်။

(ဈ)     ရာသီဥတုအရ အနွေးထည် လိုအပ်ပါက အရပ်ဝတ်များ သုံးစွဲခွင့် ပြုပေးသင့်ပါသည်။

(ည)    နားချိန်များတွင် အကျဉ်းသားများကို အားကစား ပြုလုပ်ခွင့် ပေးသင့်ပါသည်။

(ဋ)     လုပ်ငန်းခွင်တွင် အကျဉ်းသားများ နားနေရန် တဲနှင့် မိလ္လာများ ဆောက်လုပ်ပေးသင့် ပါသည်။

(ဌ)     ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့မှ ခေါ်ယူတွေ့ဆုံ မေးမြန်းခဲ့သော အကျဉ်းသားများအား လက်တုံ့ပြန်မှုမခံရစေရေး၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု မခံရစေရေးအတွက် ကော်မရှင် ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၈ နှင့်အညီ အလေးထား ဂရုပြုဆောင်ရွက်ပေးပါရန် အကြံပြု အပ်ပါသည်။

၄။      မိတ္ထီလာအကျဉ်းထောင်နှင့်ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း အကြံပြုခဲ့ပါသည်-

(က)    မိခင်အကျဉ်းသူနှင့်အတူ ပါရှိလာသော ၂ နှစ်အောက်ကလေးငယ်အား ဖြည့်စွက်အစာ နှင့် ကလေးအသုံးအဆောင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးသင့်ပါသည်။

( ခ )   စာကြည့်တိုက်တွင် ဗဟုသုတ ရရှိစေပြီး စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေမည့် စာအုပ်၊ စာပေ၊ စာစောင်များ ထပ်မံ ဖြည့်ဆည်းထားသင့်ပါသည်။

( ဂ )   အကျဉ်းသားများ စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်ပါက အပြစ်ပေးရာတွင် ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက် သည့် အသွင်မဖြစ်စေရန်နှင့် ဥပဒေနှင့်အညီသာ အပြစ်ပေးသင့်ပါသည်။

(ဃ)    အကျဉ်းသားတစ်ဦးမှာ အမောဖောက် ရောဂါရှိခြင်းကြောင့် ပြင်ပဆေးရုံတွင် စစ်ဆေး ကုသလိုကြောင်း သတင်းပို့ တင်ပြသဖြင့် လိုအပ်သလို ဆောင်ရွက်ပေးသင့် ပါသည်။

( င )   အခန်းလူကြီး၊ တန်းစီး၊ စည်းကမ်းထိန်း၊ အိပ်ဆောင်မှူးစသည့် အကျဉ်းသားတာဝန် ကျများကို အကျဉ်းသား အချင်းချင်း အုပ်ချုပ်​စေရာတွင် လိုအပ်သည်ထက် ပိုမို၍ အခွင့်အာဏာသုံးခြင်း၊ ရိုက်နှက်ညှဉ်းပန်းခြင်းများ မဖြစ်စေရေး ဂရုပြု ကြပ်မတ် သင့်ပါသည်။

( စ )   အကျဉ်းသားများအား ဝိုင်းခြင်းအပြင် အခြားအားကစားနှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ခွင့် ပေးသင့်ပါသည်။

(ဆ)    ကြည့်ရှုစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့မှ ခေါ်ယူတွေ့ဆုံ မေးမြန်းခဲ့သော အကျဉ်းသားများအား လက်တုံ့ပြန်မှုမခံရစေရေး၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု မခံရစေရေးအတွက် ကော်မရှင် ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၈ နှင့်အညီ အလေးထား ဂရုပြုဆောင်ရွက်ပေးပါရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

 

                                                        မြန်မာနိုင်ငံအမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင်

ရက်စွဲ၊ ၂၀၁၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ  ၁၃ ရက်